Комментарий к разбору слов «обучение» и «образ жизни» (Sikkhāsājīvapadabhājanīyavaṇṇanā)
Палийский оригинал
| пали | opentipitaka.org - русский
|
Комментарии |
|
Idāni "bhikkhūna"nti idaṃ padaṃ visesatthābhāvato avibhajitvāva yaṃ sikkhañca sājīvañca samāpannattā bhikkhūnaṃ sikkhāsājīvasamāpanno hoti, taṃ dassento sikkhātiādimāha.
|
|
|
|
Tattha sikkhitabbāti sikkhā.
|
|
|
|
Tissoti gaṇanaparicchedo.
|
|
|
|
Adhisīlasikkhāti adhikaṃ uttamaṃ sīlanti adhisīlaṃ; adhisīlañca taṃ sikkhitabbato sikkhā cāti adhisīlasikkhā.
|
|
|
|
Esa nayo adhicitta-adhipaññāsikkhāsu.
|
|
|
|
Katamaṃ panettha sīlaṃ, katamaṃ adhisīlaṃ, katamaṃ cittaṃ, katamaṃ adhicittaṃ, katamā paññā, katamā adhipaññāti?
|
|
|
|
Vuccate – pañcaṅgadasaṅgasīlaṃ tāva sīlameva.
|
|
|
|
Tañhi buddhe uppannepi anuppannepi loke pavattati.
|
|
|
|
Uppanne buddhe tasmiṃ sīle buddhāpi sāvakāpi mahājanaṃ samādapenti.
|
|
|
|
Anuppanne buddhe paccekabuddhā ca kammavādino ca dhammikā samaṇabrāhmaṇā cakkavattī ca mahārājāno mahābodhisattā ca samādapenti.
|
|
|
|
Sāmampi paṇḍitā samaṇabrāhmaṇā samādiyanti.
|
|
|
|
Te taṃ kusalaṃ dhammaṃ paripūretvā devesu ca manussesu ca sampattiṃ anubhonti.
|
|
|
|
Pātimokkhasaṃvarasīlaṃ pana "adhisīla"nti vuccati, tañhi sūriyo viya pajjotānaṃ sineru viya pabbatānaṃ sabbalokiyasīlānaṃ adhikañceva uttamañca, buddhuppādeyeva ca pavattati, na vinā buddhuppādā.
|
|
|
|
Na hi taṃ paññattiṃ uddharitvā añño satto ṭhapetuṃ sakkoti, buddhāyeva pana sabbaso kāyavacīdvāraajjhācārasotaṃ chinditvā tassa tassa vītikkamassa anucchavikaṃ taṃ sīlasaṃvaraṃ paññapenti.
|
|
|
|
Pātimokkhasaṃvaratopi ca maggaphalasampayuttameva sīlaṃ adhisīlaṃ, taṃ pana idha anadhippetaṃ.
|
|
|
|
Na hi taṃ samāpanno bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevati.
|
|
|
|
Kāmāvacarāni pana aṭṭha kusalacittāni, lokiyaaṭṭhasamāpatticittāni ca ekajjhaṃ katvā cittamevāti veditabbāni.
|
|
|
|
Buddhuppādānuppāde cassa pavatti, samādapanaṃ samādānañca sīle vuttanayeneva veditabbaṃ.
|
|
|
|
Vipassanāpādakaṃ aṭṭhasamāpatticittaṃ pana "adhicitta"nti vuccati.
|
|
|
|
Tañhi adhisīlaṃ viya sīlānaṃ sabbalokiyacittānaṃ adhikañceva uttamañca, buddhuppādeyeva ca hoti, na vinā buddhuppādā.
|
|
|
|
Tatopi ca maggaphalacittameva adhicittaṃ, taṃ pana idha anadhippetaṃ.
|
|
|
|
Na hi taṃ samāpanno bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevati.
|
|
|
|
"Atthi dinnaṃ, atthi yiṭṭha"nti (dha. sa. 1371; vibha. 793; ma. ni. 3.92) -ādinayappavattaṃ pana kammassakatañāṇaṃ paññā, sā hi buddhe uppannepi anuppannepi loke pavattati.
|
|
|
|
Uppanne buddhe tassā paññāya buddhāpi buddhasāvakāpi mahājanaṃ samādapenti.
|
|
|
|
Anuppanne buddhe paccekabuddhā ca kammavādino ca dhammikā samaṇabrāhmaṇā cakkavattī ca mahārājāno mahābodhisattā ca samādapenti.
|
|
|
|
Sāmampi paṇḍitā sattā samādiyanti.
|
|
|
|
Tathā hi aṅkuro dasavassasahassāni mahādānaṃ adāsi.
|
|
|
|
Velāmo, vessantaro, aññe ca bahū paṇḍitamanussā mahādānāni adaṃsu.
|
|
|
|
Te taṃ kusalaṃ dhammaṃ paripūretvā devesu ca manussesu ca sampattiṃ anubhaviṃsu.
|
|
|
|
Tilakkhaṇākāraparicchedakaṃ pana vipassanāñāṇaṃ "adhipaññā"ti vuccati.
|
|
|
|
Sā hi adhisīla-adhicittāni viya sīlacittānaṃ sabbalokiyapaññānaṃ adhikā ceva uttamā ca, na ca vinā buddhuppādā loke pavattati.
|
|
|
|
Tatopi ca maggaphalapaññāva adhipaññā, sā pana idha anadhippetā.
|
|
|
|
Na hi taṃ samāpanno bhikkhu methunaṃ dhammaṃ paṭisevatīti.
|
|
|
|
Tatrāti tāsu tīsu sikkhāsu.
|
|
|
|
Yāyaṃ adhisīlasikkhāti yā ayaṃ pātimokkhasīlasaṅkhātā adhisīlasikkhā.
|
|
|
|
Etaṃ sājīvaṃ nāmāti etaṃ sabbampi bhagavatā vinaye ṭhapitaṃ sikkhāpadaṃ, yasmā ettha nānādesajātigottādibhedabhinnā bhikkhū saha jīvanti ekajīvikā sabhāgajīvikā sabhāgavuttino honti, tasmā "sājīva"nti vuccati.
|
|
|
|
Tasmiṃ sikkhatīti taṃ sikkhāpadaṃ cittassa adhikaraṇaṃ katvā "yathāsikkhāpadaṃ nu kho sikkhāmi na sikkhāmī"ti cittena olokento sikkhati.
|
|
|
|
Na kevalañcāyametasmiṃ sājīvasaṅkhāte sikkhāpadeyeva sikkhati, sikkhāyapi sikkhati, "etaṃ sājīvaṃ nāmā"ti imassa pana anantarassa padassa vasena "tasmiṃ sikkhatī"ti vuttaṃ.
|
|
|
|
Kiñcāpi taṃ evaṃ vuttaṃ, atha kho ayamettha attho daṭṭhabbo – tassā ca sikkhāya sikkhaṃ paripūrento sikkhati, tasmiñca sikkhāpade avītikkamanto sikkhatīti.
|
|
|
|
Tena vuccati sājīvasamāpannoti idampi anantarassa sājīvapadasseva vasena vuttaṃ.
|
|
|
|
Yasmā pana so sikkhampi samāpanno, tasmā sikkhāsamāpannotipi atthato veditabbo.
|
|
|
|
Evañhi sati "sikkhāsājīvasamāpanno"ti etassa padassa padabhājanampi paripuṇṇaṃ hoti.
|
|
|
|
Sikkhāsājīvapadabhājanīyaṃ niṭṭhitaṃ.
|
|
|