| пали | khantibalo - русский
|
Комментарии |
|
244.Vacanaṃ sutvāva cintesi buddhānubhāvena attasammāpaṇidhānanimittena puññabalena ca codiyamāno.
|
|
|
|
Na kira tā etāti tā cha disā etā idāni mayā namassiyamānā puratthimādikā na honti kirāti.
|
|
|
|
Nipātamattanti anatthakabhāvaṃ tassa vadati.
|
|
|
|
Pucchāpadanti pucchāvacanaṃ.
|
|
|
|
Bhagavā gahapatiputtena namassitabbā cha disā pucchito desanākusalatāya ādito eva tā akathetvā tassa tāva paṭipattiyā naṃ bhājanabhūtaṃ kātuṃ vajjanīyavajjanatthañceva sevitabbasevanatthañca ovādaṃ dento "yato kho gahapatiputtā"tiādinā desanaṃ ārabhi.
|
|
|
|
Tattha kammakilesāti kammabhūtā saṃkilesā.
|
|
|
|
Kilissantīti kiliṭṭhā malīnā viya ṭhitā, upatāpitā ca hontīti attho.
|
|
|
|
Tasmāti kilissananimittattā.
|
|
|
|
Yadipi surāpānaṃ pañcaverabhāvena upāsakehi parivajjanīyaṃ, tassa pana apāyamukhabhāvena parato vattukāmatāya pāṇātipātādike eva sandhāya "cattāro"ti vuttaṃ, na "pañcā"ti.
|
|
|
|
"Visuṃ akammapathabhāvato cā"ti apare.
|
|
|
|
"Surāpānampi 'surāmerayapānaṃ, bhikkhave, āsevitaṃ bhāvitaṃ bahulīkataṃ nirayasaṃvattanika'ntiādi (a. ni. 8.40) vacanato visuṃ kammapathabhāvena āgataṃ.
|
|
|
|
Tathā hi taṃ duccaritakammaṃ hutvā duggatigāmipiṭṭhivattakabhāvena niyata"nti keci, tesaṃ matena ekādasa kammapathā siyuṃ.
|
|
|
|
Tasmā yathāvuttesveva kammapathesu upakārakattasabhāgattavasena anuppaveso daṭṭhabboti "visuṃ akammapathabhāvato cā"ti suvuttametaṃ.
|
|
|
|
Surāpānassa bhogāpāyamukhabhāvena vattukāmatāya "cattāro" tveva avoca.
|
|
|
|
Tiṭṭhati ettha phalaṃ tadāyattavuttitāyāti ṭhānaṃ, hetūti āha "ṭhānehīti kāraṇehī"ti.
|
|
|
|
Apenti apagacchanti, apeti vā etehīti apāyā, apāyānaṃ, apāyā eva vā mukhāni dvārānīti apāyamukhāni.
|
|
|
|
Vināsamukhānīti etthāpi eseva nayo.
|
|
|
|
Kiñcāpi "ariyasāvakassā"ti pubbe sādhāraṇato vuttaṃ, visesato pana paṭhamāya bhūmiyaṃ ṭhitasseva vakkhamānanayo yujjatīti "soti so sotāpanno"ti vuttaṃ.
|
|
|
|
Pāpaka-saddo nihīnapariyāyoti "lāmakehī"ti vuttaṃ.
|
|
|
|
Apāyadukkhaṃ, vaṭṭadukkhañca pāpentīti vā pāpakā, tehi pāpakehi.
|
|
|
|
Cha disā paṭicchādentoti tena tena bhāgena dissantīti "disā"ti saññite cha bhāge satte yathā tehi saddhiṃ attano chiddaṃ na hoti, evaṃ paṭicchādento paṭisandhārento.
|
|
|
|
Vijinanatthāyāti abhibhavanatthāya.
|
|
|
|
Yo hi diṭṭhadhammikaṃ, samparāyikañca anatthaṃ parivajjanavasena abhibhavati, tato eva tadubhayatthaṃ sampādeti, so ubhayalokavijayāya paṭipanno nāma hoti paccatthikaniggaṇhanato, sakatthasampādanato ca.
|
|
|
|
Tenāha "ayañceva loko"tiādi.
|
|
|
|
Pāṇātipātādīni pañca verāni verappasavanato.
|
"Пять видов ненависти" - убийство и прочее, порождающее ненависть.
|
|
|
Āraddho hotīti saṃsādhito hoti, tayidaṃ saṃsādhanaṃ kittisaddena idha sattānaṃ cittatosanena, verābhāvāpādanena ca hotīti āha "paritosito ceva nipphādito cā"ti.
|
|
|
|
Puna pañca verānīti pañca veraphalāni uttarapadalopena.
|
Вторые "пять видов ненависти" - пять плодов ненависти из предыдущего предложения.
|
|
|
Katamassāti katame assa.
|
|
|
|
Kilesasampayuttattā kilesoti taṃyogato taṃsadisaṃ vadati yathā "pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ, (dī. ni. 1.226; ma. ni. 1.271, 287, 297; saṃ. ni. 2.152; a. ni. 4.123; 5.28; pārā. 11; dha. sa. 499; vibha. 508) nīlaṃ vattha"nti ca.
|
|
|
|
Sampayuttatā cettha tadekaṭṭhatāya veditabbā, na ekuppādāditāya.
|
|
|
|
Evañca katvā pāṇātipātakammassa diṭṭhimānalobhādīhipi kiliṭṭhatā siddhā hoti, micchācārassa dosādīhi kiliṭṭhatā.
|
|
|
|
Tenāha "saṃkilesoyevā"tiādi.
|
|
|
|
Pubbe vuttaatthavasena pana sammukhenapi nesaṃ kilesapariyāyo labbhateva.
|
|
|
|
Etadatthaparidīpakamevāti yo "pāṇātipāto kho"tiādinā vutto, etassa atthassa paridīpakameva.
|
|
|
|
Yadi evaṃ kasmā puna vuttanti āha "gāthābandha"nti, tassa atthassa sukhaggahaṇatthaṃ bhagavā gāthābandhaṃ avocāti adhippāyo.
|
|
|