| пали | khantibalo - русский
|
Комментарии |
|
134.Sītaṃ vā uṇhaṃ vā natthi, tāyaṃ velāyaṃ puññānubhāvena buddhānaṃ sabbakālaṃ samasītuṇhāva utu hoti, taṃ sandhāya tathā vuttaṃ.
|
"нет ни жары ни холода" - в то время благодаря силе благодеяний для Будды всё время погода была с равномерной жарой и холодом, в отношении этого так сказано.
|
|
|
Abhiṇhaṃ sannipātāti niccasannipātā, taṃ pana niccasannipātataṃ dassetuṃ "divasassā"tiādi vuttaṃ.
|
|
|
|
Sannipātabahulāti pacurasannipātā.
|
|
|
|
Vosānanti saṅkocaṃ.
|
|
|
|
"Yāvakīva"nti ekamevetaṃ padaṃ aniyamato parimāṇavācī, kālo cettha adhippetoti āha "yattakaṃ kāla"nti.
|
|
|
|
"Vuddhiyevā"tiādinā vuttamatthaṃ byatirekamukhena dassetuṃ "abhiṇhaṃ asannipatantā hī"tiādi vuttaṃ.
|
|
|
|
Ākulāti khubhitā, na pasannā.
|
|
|
|
Bhijjitvāti vaggabandhato vibhajja visuṃ visuṃ hutvā.
|
|
|
|
Sannipātabheriyāti sannipātārocanabheriyā.
|
|
|
|
Aḍḍhabhuttā vāti sāmibhuttā ca.
|
|
|
|
Osīdamāneti hāyamāne.
|
|
|
|
Pubbe akatanti pubbe anibbattaṃ.
|
|
|
|
Suṅkanti bhaṇḍaṃ gahetvā gacchantehi pabbatakhaṇḍa nadītitthagāmadvārādīsu rājapurisānaṃ dātabbabhāgaṃ.
|
|
|
|
Balinti nipphannasassādito chabhāgaṃ, sattabhāgantiādinā laddhakaraṃ.
|
|
|
|
Daṇḍanti dasavīsatikahāpaṇādikaṃ aparādhānurūpaṃ gahetabbadhanadaṇḍaṃ.
|
|
|
|
Vajjidhammanti vajjirājadhammaṃ.
|
|
|
|
Idāni apaññattapaññāpanādīsu tappaṭikkhepa ādīnavānisaṃse vitthārato dassetuṃ "tesaṃ apaññatta"ntiādi vuttaṃ.
|
|
|
|
Pāricariyakkhamāti upaṭṭhānakkhamā.
|
|
|
|
Kulabhogaissariyādivasena mahatī mattā pamāṇaṃ etesanti mahāmattā, nītisatthavihite vinicchaye ṭhapitā mahāmattā vinicchayamahāmattā, tesaṃ.
|
|
|
|
Dentīti niyyātenti.
|
|
|
|
Sace coroti evaṃsaññino sace honti.
|
|
|
|
Pāpabhīrutāya attanā kiñci avatvā.
|
|
|
|
Daṇḍanītisaññite vohāre niyuttāti vohārikā, ye "dhammaṭṭhā"ti vuccanti.
|
|
|
|
Suttadharā nītisuttadharā, īdise vohāravinicchaye niyametvā ṭhapitā.
|
|
|
|
Paramparābhatesu aṭṭhasu kulesu jātā agatigamanaviratā aṭṭhamahallakapurisā aṭṭhakulikā.
|
|
|
|
Sakkāranti upakāraṃ.
|
|
|
|
Garubhāvaṃ paccupaṭṭhapetvāti "ime amhākaṃ garuno"ti tattha garubhāvaṃ pati pati upaṭṭhapetvā.
|
|
|
|
Mānentīti sammānenti, taṃ pana sammānanaṃ tesu nesaṃ attamanatāpubbakanti āha "manena piyāyantī"ti.
|
|
|
|
Nipaccakāranti paṇipātaṃ.
|
|
|
|
Dassentīti "ime amhākaṃ pitāmahā, mātāmahā"tiādinā nīcacittā hutvā garucittākāraṃ dassenti.
|
|
|
|
Sandhāretunti sambandhaṃ avicchinnaṃ katvā ghaṭetuṃ.
|
|
|
|
Pasayhākārassāti balakkārassa.
|
|
|
|
Kāmaṃ vuddhiyā pūjanīyatāya "vuddhihāniyo"ti vuttaṃ, attho pana vuttānukkameneva yojetabbo, pāḷiyaṃ vā yasmā "vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihānī"ti vuttaṃ, tasmā tadanukkamena "vuddhihāniyo"ti vuttaṃ.
|
|
|
|
Vipaccituṃ aladdhokāse pāpakamme, tassa kammassa vipāke vā anavasarova devatopasaggo, tasmiṃ pana laddhokāse siyā devatopasaggassa avasaroti āha "anuppannaṃ - pe - vaḍḍhentī"ti.
|
|
|
|
Eteneva anuppannaṃ sukhanti etthāpi attho veditabbo.
|
|
|
|
"Balakāyassa diguṇatiguṇatādassanaṃ, paṭibhayabhāvadassana"nti evaṃ ādinā devatānaṃ saṅgāmasīse sahāyatā veditabbā.
|
|
|
|
Anicchitanti aniṭṭhaṃ.
|
|
|
|
Āvaraṇatoti nisedhanato.
|
|
|
|
Yassa dhammato anapetā dhammiyāti idha "dhammikā"ti vuttā.
|
|
|
|
Migasūkarādighātāya sunakhādīnaṃ kaḍḍhitvā vanacaraṇaṃ vājo, migavā, tattha niyuttā, te vā vājenti nentīti vājikā, migavadhacārino.
|
|
|
|
Cittappavattiṃ pucchati.
|
|
|
|
Kāyikavācasikapayogena hi sā loke pākaṭā pakāsabhūtāti.
|
|
|
|
135.Devāyatanabhāvena citattā, lokassa cittīkāraṭṭhānattā ca cetiyaṃ ahosi.
|
|
|
|
Kāmaṃkāravasena kiñcipi na karaṇīyāti akaraṇīyā.
|
|
|
|
Kāmaṃkāro pana hatthagatakaraṇavasenāti āha "aggahetabbāti attho"ti.
|
|
|
|
Abhimukhayuddhenāti abhimukhaṃ ujukameva saṅgāmakaraṇena.
|
|
|
|
Upalāpanaṃ sāmaṃ dānañcāti dassetuṃ "ala"ntiādi vuttaṃ.
|
|
|
|
Bhedopi idha upāyo evāti vuttaṃ "aññatra mithubhedāyā"ti.
|
|
|
|
Yuddhassa pana anupāyatā pageva pakāsitā.
|
|
|
|
Idanti "aññatra upalāpanāya, aññatra mithubhedā"ti ca idaṃ vacanaṃ.
|
|
|
|
Kathāya nayaṃ labhitvāti "yāvakīvañca - pe - no parihānī"ti imāya bhagavato kathāya nayaṃ upāyaṃ labhitvā.
|
|
|
|
Anukampāyāti vajjirājesu anuggahena.
|
|
|
|
Assāti bhagavato.
|
|
|
|
Kathanti vajjīhi saddhiṃ kātabbayuddhakathaṃ.
|
|
|
|
Ujuṃ karissāmīti paṭirājāno ānetvā pākāraparikhānaṃ aññathābhāvāpādanena ujubhāvaṃ karissāmi.
|
|
|
|
Patiṭṭhitaguṇoti patiṭṭhitācariyaguṇo.
|
|
|
|
Issarā sannipatantu, mayaṃ anissarā, tattha gantvā kiṃ karissāmāti licchavino na sannipatiṃsūti yojanā.
|
|
|
|
Sūrā sannipatantūti etthāpi eseva nayo.
|
|
|
|
Balabherinti yuddhāya balakāyassa uṭṭhānabheriṃ.
|
|
|