| пали | Комментарии |
|
81.Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.
|
|
|
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – "sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – 'bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ [sahassīlokadhātuṃ (pī.) saṃ. ni. 1.185 vitthāro] sarena viññāpesī'ti.
|
|
|
Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu"nti?
|
|
|
"Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā"ti.
|
|
|
Dutiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – "sammukhā metaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – 'bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī'ti.
|
|
|
Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu"nti?
|
|
|
"Sāvako so, ānanda, appameyyā tathāgatā"ti.
|
|
|
Tatiyampi kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – "sammukhāmetaṃ, bhante, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – 'bhagavato, ānanda, sikhissa abhibhū nāma sāvako brahmaloke ṭhito sahassilokadhātuṃ sarena viññāpesī'ti.
|
|
|
Bhagavā pana, bhante, arahaṃ sammāsambuddho kīvatakaṃ pahoti sarena viññāpetu"nti?
|
|
|
"Sutā te, ānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātū"ti?
|
|
|
"Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo!
|
|
|
Yaṃ bhagavā bhāseyya.
|
|
|
Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī"ti.
|
|
|
"Tenahānanda, suṇāhi sādhukaṃ manasi karohi, bhāsissāmī"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante"ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
|
|
|
Bhagavā etadavoca –
|
|
|
"Yāvatā, ānanda, candimasūriyā [candimasuriyā (sī. syā. kaṃ. pī.)] pariharanti, disā bhanti virocanā, tāva sahassadhā loko.
|
|
|
Tasmiṃ sahassadhā loke sahassaṃ [tasmiṃ sahassaṃ (syā. kaṃ. pī.)] candānaṃ, sahassaṃ sūriyānaṃ, sahassaṃ sinerupabbatarājānaṃ, sahassaṃ jambudīpānaṃ, sahassaṃ aparagoyānānaṃ, sahassaṃ uttarakurūnaṃ, sahassaṃ pubbavidehānaṃ, cattāri mahāsamuddasahassāni, cattāri mahārājasahassāni, sahassaṃ cātumahārājikānaṃ, sahassaṃ tāvatiṃsānaṃ, sahassaṃ yāmānaṃ, sahassaṃ tusitānaṃ, sahassaṃ nimmānaratīnaṃ, sahassaṃ paranimmitavasavattīnaṃ, sahassaṃ brahmalokānaṃ – ayaṃ vuccatānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātu.
|
|
|
"Yāvatānanda, sahassī cūḷanikā lokadhātu tāva sahassadhā loko.
|
|
|
Ayaṃ vuccatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu.
|
|
|
"Yāvatānanda, dvisahassī majjhimikā lokadhātu tāva sahassadhā loko.
|
|
|
Ayaṃ vuccatānanda, tisahassī mahāsahassī lokadhātu.
|
|
|
"Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ [tisahassi mahāsahassiṃ lokadhātuṃ (syā. kaṃ.), tisahassīmahāsahassīlokadhātuṃ (pī.)] sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā"ti.
|
|
|
"Yathā kathaṃ pana, bhante, bhagavā tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā"ti?
|
|
|
"Idhānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ obhāsena phareyya.
|
|
|
Yadā te sattā taṃ ālokaṃ sañjāneyyuṃ, atha tathāgato ghosaṃ kareyya saddamanussāveyya.
|
|
|
Evaṃ kho, ānanda, tathāgato tisahassimahāsahassilokadhātuṃ sarena viññāpeyya, yāvatā pana ākaṅkheyyā"ti.
|
|
|
Evaṃ vutte āyasmā ānando (āyasmantaṃ udāyiṃ) [(bhagavantaṃ) (sī.), ( ) natthi syā. kaṃ. potthakesu. aṭṭhakathāya sameti] etadavoca – "lābhā vata me, suladdhaṃ vata me, yassa me satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo"ti.
|
|
|
Evaṃ vutte āyasmā udāyī āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – "kiṃ tuyhettha, āvuso ānanda, yadi te satthā evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo"ti?
|
|
|
Evaṃ vutte bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – "mā hevaṃ, udāyi, mā hevaṃ, udāyi.
|
|
|
Sace, udāyi, ānando avītarāgo kālaṃ kareyya, tena cittappasādena sattakkhattuṃ devesu devarajjaṃ kāreyya, sattakkhattuṃ imasmiṃyeva jambudīpe mahārajjaṃ kāreyya.
|
|
|
Api ca, udāyi, ānando diṭṭheva dhamme parinibbāyissatī"ti.
|
|
|
Dasamaṃ.
|
|
|
Ānandavaggo tatiyo.
|
|
|
Tassuddānaṃ –
|
|
|
Channo ājīvako sakko, nigaṇṭho ca nivesako;
|
|
|
Duve bhavā sīlabbataṃ, gandhajātañca cūḷanīti.
|
|
|
|
|