| пали | opentipitaka.org - русский
|
Комментарии |
|
Imasmiṃ pana sikkhāpade kosallatthaṃ idaṃ pakiṇṇakaṃveditabbaṃ –
|
|
|
|
"Samuṭṭhānañca kiriyā, atho saññā sacittakaṃ;
|
|
|
|
Lokavajjañca kammañca, kusalaṃ vedanāya cā"ti.
|
|
|
|
Tattha "samuṭṭhāna"nti sabbasaṅgāhakavasena cha sikkhāpadasamuṭṭhānāni.
|
|
|
|
Tāni parivāre āvi bhavissanti.
|
|
|
|
Samāsato pana sikkhāpadaṃ nāma – atthi chasamuṭṭhānaṃ, atthi catusamuṭṭhānaṃ, atthi tisamuṭṭhānaṃ, atthi kathinasamuṭṭhānaṃ, atthi eḷakalomasamuṭṭhānaṃ, atthi dhuranikkhepādisamuṭṭhānanti.
|
|
|
|
Tatrāpi kiñci kiriyato samuṭṭhāti, kiñci akiriyato samuṭṭhāti, kiñci kiriyākiriyato samuṭṭhāti, kiñci siyā kiriyato, siyā akiriyato samuṭṭhāti, kiñci siyā kiriyato siyā kiriyākiriyato samuṭṭhāti.
|
|
|
|
Tatrāpi atthi saññāvimokkhaṃ, atthi nosaññāvimokkhaṃ.
|
|
|
|
Tattha yaṃ cittaṅgaṃ labhatiyeva, taṃ saññāvimokkhaṃ; itaraṃ nosaññāvimokkhaṃ.
|
|
|
|
Puna atthi sacittakaṃ, atthi acittakaṃ.
|
|
|
|
Yaṃ saheva cittena āpajjati, taṃ sacittakaṃ; yaṃ vināpi cittena āpajjati, taṃ acittakaṃ.
|
|
|
|
Taṃ sabbampi lokavajjaṃ paṇṇattivajjanti duvidhaṃ.
|
|
|
|
Tesaṃ lakkhaṇaṃ vuttameva.
|
|
|
|
Kammakusalavedanāvasenāpi cettha atthi sikkhāpadaṃ kāyakammaṃ, atthi vacīkammaṃ.
|
|
|
|
Tattha yaṃ kāyadvārikaṃ, taṃ kāyakammaṃ; yaṃ vacīdvārikaṃ, taṃ vacīkammanti veditabbaṃ.
|
|
|
|
Atthi pana sikkhāpadaṃ kusalaṃ, atthi akusalaṃ, atthi abyākataṃ.
|
|
|
|
Dvattiṃseva hi āpattisamauṭṭhāpakacittāni – aṭṭha kāmāvacarakusalāni, dvādasa akusalāni, dasa kāmāvacarakiriyacittāni, kusalato ca kiriyato ca dve abhiññācittānīti.
|
|
|
|
Tesu yaṃ kusalacittena āpajjati, taṃ kusalaṃ; itarehi itaraṃ.
|
|
|
|
Atthi ca sikkhāpadaṃ tivedanaṃ, atthi dvivedanaṃ, atthi ekavedanaṃ.
|
|
|
|
Tattha yaṃ āpajjanto tīsu vedanāsu aññataravedanāsamaṅgī hutvā āpajjati, taṃ tivedanaṃ; yaṃ āpajjanto sukhasamaṅgī vā upekkhāsamaṅgī vā āpajjati, taṃ dvivedanaṃ; yaṃ āpajjanto dukkhavedanāsamaṅgīyeva āpajjati, taṃ ekavedananti veditabbaṃ.
|
|
|
|
Evaṃ –
|
|
|
|
"Samuṭṭhānañca kiriyā, atho saññā sacittakaṃ;
|
|
|
|
Lokavajjañca kammañca, kusalaṃ vedanāya cā"ti.
|
|
|
|
Imaṃ pakiṇṇakaṃ viditvā tesu samuṭṭhānādīsu idaṃ sikkhāpadaṃ samuṭṭhānato ekasamuṭṭhānaṃ.
|
|
|
|
Aṅgavasena dukasamuṭṭhānaṃ, kāyacittato samuṭṭhāti.
|
|
|
|
Kiriyasamuṭṭhānañca karontoyeva hi etaṃ āpajjati.
|
|
|
|
Methunapaṭisaṃyuttāya kāmasaññāya abhāvena muccanato saññāvimokkhaṃ.
|
|
|
|
"Anāpatti ajānantassa asādiyantassā"ti hi vuttaṃ.
|
|
|
|
Methunacitteneva naṃ āpajjati, na vinā cittenāti sacittakaṃ.
|
|
|
|
Rāgavaseneva āpajjitabbato lokavajjaṃ.
|
|
|
|
Kāyadvāreneva samuṭṭhānato kāyakammaṃ.
|
|
|
|
Cittaṃ panettha aṅgamattaṃ hoti, na tassa vasena kammabhāvo labbhati.
|
|
|
|
Lobhacittena āpajjitabbato akusalacittaṃ.
|
|
|
|
Sukhasamaṅgī vā upekkhāsamaṅgī vā taṃ āpajjatīti dvivedananti veditabbaṃ.
|
|
|
|
Sabbañcetaṃ āpattiyaṃ yujjati.
|
|
|
|
Sikkhāpadasīsena pana sabbaaṭṭhakathāsudesanā ārūḷhā, tasmā evaṃ vuttaṃ.
|
|
|
|
Pakiṇṇakakathā niṭṭhitā.
|
|
|