Что нового Оглавление Поиск Закладки Словарь Вход EN / RU
Адрес: Комментарии (Aṭṭhakathā) >> Комментарии к корзине наставлений (Suttapiṭaka (aṭṭhakathā)) >> Комментарий к собранию длинных наставлений >> ДН 22 комментарий >> Maggasaccaniddesavaṇṇanā
<< Назад ДН 22 комментарий
Отображение колонок



Maggasaccaniddesavaṇṇanā Палийский оригинал

пали khantibalo - русский Комментарии
402.Ayamevāti aññamaggapaṭikkhepanatthaṃ niyamanaṃ.
Ariyoti taṃ taṃ maggavajjhehi kilesehi ārakattā ariyabhāvakarattā ca ariyo.
Dukkhe ñāṇantiādinā catusaccakammaṭṭhānaṃ dassitaṃ.
Tattha purimāni dve saccāni vaṭṭaṃ, pacchimāni vivaṭṭaṃ.
Tesu bhikkhuno vaṭṭe kammaṭṭhānābhiniveso hoti, vivaṭṭe natthi abhiniveso.
Purimāni hi dve saccāni "pañcakkhandhā dukkhaṃ, taṇhā samudayo"ti evaṃ saṅkhepena ca "katame pañcakkhandhā, rūpakkhandho"tiādinā nayena vitthārena ca ācariyassa santike uggaṇhitvā vācāya punappunaṃ parivattento yogāvacaro kammaṃ karoti.
Itaresu pana dvīsu saccesu nirodhasaccaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpaṃ, maggasaccaṃ iṭṭhaṃ kantaṃ manāpanti evaṃ savanena kammaṃ karoti.
So evaṃ karonto cattāri saccāni ekapaṭivedheneva paṭivijjhati ekābhisamayena abhisameti.
Dukkhaṃ pariññāpaṭivedhena paṭivijjhati, samudayaṃ pahānapaṭivedhena, nirodhaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena, maggaṃ bhāvanāpaṭivedhena paṭivijjhati.
Dukkhaṃ pariññābhisamayena - pe - maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti.
Evamassa pubbabhāge dvīsu saccesu uggahaparipucchāsavanadhāraṇasammasanapaṭivedho hoti, dvīsu pana savanapaṭivedhoyeva.
Aparabhāge tīsu kiccato paṭivedho hoti, nirodhe ārammaṇapaṭivedho.
Paccavekkhaṇā pana pattasaccassa hoti.
Ayañca ādikammiko, tasmā sā idha na vuttā.
Imassa ca bhikkhuno pubbe pariggahato "dukkhaṃ parijānāmi, samudayaṃ pajahāmi, nirodhaṃ sacchikaromi, maggaṃ bhāvemī"ti ābhogasamannāhāramanasikārapaccavekkhaṇā natthi, pariggahato paṭṭhāya hoti.
Aparabhāge pana dukkhaṃ pariññātameva - pe - maggo bhāvitova hoti.
Tattha dve saccāni duddasattā gambhīrāni, dve gambhīrattā duddasāni.
Dukkhasaccañhi uppattito pākaṭaṃ, khāṇukaṇṭakapahārādīsu "aho dukkha"nti vattabbatampi āpajjati.
Samudayampi khāditukāmatābhuñjitukāmatādivasena uppattito pākaṭaṃ.
Lakkhaṇapaṭivedhato pana ubhayampi gambhīraṃ.
Iti tāni duddasattā gambhīrāni.
Itaresaṃ pana dvinnaṃ dassanatthāya payogo bhavaggagahaṇatthaṃ hatthappasāraṇaṃ viya avīciphusanatthaṃ pādappasāraṇaṃ viya satadhā bhinnassa vālassa koṭiyā koṭipādanaṃ viya ca hoti.
Iti tāni gambhīrattā duddasāni.
Evaṃ duddasattā gambhīresu gambhīrattā ca duddasesu catūsu saccesu uggahādivasena pubbabhāgañāṇuppattiṃ sandhāya idaṃ dukkhe ñāṇantiādi vuttaṃ.
Paṭivedhakkhaṇe pana ekameva taṃ ñāṇaṃ hoti.
Nekkhammasaṅkappādayo kāmabyāpādavihiṃsāviramaṇasaññānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesu tīsu ṭhānesu uppannassa akusalasaṅkappassa padapacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamāno ekova kusalasaṅkappo uppajjati.
Ayaṃ sammāsaṅkappo nāma.
Musāvādāveramaṇiādayopi musāvādādīhi viramaṇasaññānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesu catūsu ṭhānesu uppannāya akusaladussīlyacetanāya padapacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva kusalaveramaṇī uppajjati.
Ayaṃ sammāvācā nāma.
Pāṇātipātāveramaṇiādayopi pāṇātipātādīhi viramaṇasaññānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesu tīsu ṭhānesu uppannāya akusaladussīlyacetanāya akiriyato padapacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva kusalaveramaṇī uppajjati, ayaṃ sammākammanto nāma.
Micchāājīvanti khādanīyabhojanīyādīnaṃ atthāya pavattitaṃ kāyavacīduccaritaṃ.
Pahāyāti vajjetvā.
Sammāājīvenāti buddhapasatthena ājīvena.
Jīvitaṃ kappetīti jīvitappavattiṃ pavatteti.
Sammāājīvopi kuhanādīhi viramaṇasaññānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesuyeva sattasu ṭhānesu uppannāya micchājīvadussīlyacetanāya padapacchedato anuppattisādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva kusalaveramaṇī uppajjati, ayaṃ sammāājīvo nāma.
Anuppannānanti ekasmiṃ vā bhave tathārūpe vā ārammaṇe attano na uppannānaṃ.
Parassa pana uppajjamāne disvā "aho vata me evarūpā pāpakā akusaladhammā na uppajjeyyu"nti evaṃ anuppannānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ anuppādāya.
Chandaṃ janetīti tesaṃ anuppādakapaṭipattisādhakaṃ vīriyachandaṃ janeti.
Vāyamatīti vāyāmaṃ karoti.
Vīriyaṃ ārabhatīti vīriyaṃ pavatteti.
Cittaṃ paggaṇhātīti vīriyena cittaṃ paggahitaṃ karoti.
Padahatīti kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhi ca avasissatūti padahanaṃ pavatteti.
Uppannānanti samudācāravasena attano uppannapubbānaṃ.
Idāni tādise na uppādessāmīti tesaṃ pahānāya chandaṃ janeti.
Anuppannānaṃ kusalānanti appaṭiladdhānaṃ paṭhamajjhānādīnaṃ.
Uppannānanti tesaṃyeva paṭiladdhānaṃ.
Ṭhitiyāti punappunaṃ uppattipabandhavasena ṭhitatthaṃ.
Asammosāyāti avināsanatthaṃ.
Bhiyyobhāvāyāti uparibhāvāya.
Vepullāyāti vipulabhāvāya.
Bhāvanāya pāripūriyāti bhāvanāya paripūraṇatthaṃ.
Ayampi sammāvāyāmo anuppannānaṃ akusalānaṃ anuppādanādicittānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana imesuyeva catūsu ṭhānesu kiccasādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānaṃ ekameva kusalavīriyaṃ uppajjati.
Ayaṃ sammāvāyāmo nāma.
Sammāsatipi kāyādipariggāhakacittānaṃ nānattā pubbabhāge nānā, maggakkhaṇe pana catūsu ṭhānesu kiccasādhanavasena maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva sati uppajjati.
Ayaṃ sammāsati nāma.
Jhānāni pubbabhāgepi maggakkhaṇepi nānā, pubbabhāge samāpattivasena nānā, maggakkhaṇe nānāmaggavasena.
Ekassa hi paṭhamamaggo paṭhamajjhāniko hoti, dutiyamaggādayopi paṭhamajjhānikā vā dutiyajjhānādīsu aññatarajhānikā vā.
Ekassapi paṭhamamaggo dutiyādīnaṃ aññatarajhāniko hoti, dutiyādayopi dutiyādīnaṃ aññatarajjhānikā vā paṭhamajjhānikā vā.
Evaṃ cattāropi maggā jhānavasena sadisā vā asadisā vā ekaccasadisā vā honti.
Ayaṃ panassa viseso pādakajjhānaniyamena hoti.
Pādakajjhānaniyamena tāva paṭhamajjhānalābhino paṭhamajjhānā vuṭṭhāya vipassantassa uppanno maggo paṭhamajjhāniko hoti.
Maggaṅgabojjhaṅgāni panettha paripuṇṇāneva honti.
Dutiyajjhānato vuṭṭhāya vipassantassa uppanno dutiyajjhāniko hoti.
Maggaṅgāni panettha satta honti.
Tatiyajjhānato vuṭṭhāya vipassantassa uppanno tatiyajjhāniko.
Maggaṅgāni panettha satta, bojjhaṅgāni cha honti.
Esa nayo catutthajjhānato vuṭṭhāya yāva nevasaññānāsaññāyatanaṃ.
Āruppe catukkapañcakajjhānaṃ uppajjati, tañca lokuttaraṃ, no lokiyanti vuttaṃ, ettha kathanti?
Etthāpi paṭhamajjhānādīsu yato vuṭṭhāya sotāpattimaggaṃ paṭilabhitvā arūpasamāpattiṃ bhāvetvā so āruppe uppanno, taṃ jhānikāvassa tattha tayo maggā uppajjanti.
Evaṃ pādakajjhānameva niyameti.
Keci pana therā "vipassanāya ārammaṇabhūtā khandhā niyamentī"ti vadanti.
Keci "puggalajjhāsayo niyametī"ti vadanti.
Keci "vuṭṭhānagāminivipassanā niyametī"ti vadanti.
Tesaṃ vādavinicchayo visuddhimagge vuṭṭhānagāminivipassanādhikāre vuttanayeneva veditabbo.
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāsamādhīti ayaṃ pubbabhāge lokiyo aparabhāge lokuttaro sammāsamādhīti vuccati.
Iti ajjhattaṃ vāti evaṃ attano vā cattāri saccāni pariggaṇhitvā, parassa vā, kālena vā attano, kālena vā parassa cattāri saccāni pariggaṇhitvā dhammesu dhammānupassī viharati.
Samudayavayā panettha catunnaṃ saccānaṃ yathāsambhāvato uppattinivattivasena veditabbā.
Ito paraṃ vuttanayameva.
Kevalañhi idha catusaccapariggāhikā sati dukkhasaccanti evaṃ yojanaṃ katvā saccapariggāhakassa bhikkhuno niyyānamukhaṃ veditabbaṃ, sesaṃ tādisamevāti.
Catusaccapabbaṃ niṭṭhitaṃ.
404.Ettāvatā ānāpānapabbaṃ catuiriyāpathapabbaṃ catusampajaññapabbaṃ dvattiṃsākāraṃ catudhātuvavatthānaṃ navasivathikā vedanānupassanā cittānupassanā nīvaraṇapariggaho khandhapariggaho āyatanapariggaho bojjhaṅgapariggaho saccapariggahoti ekavīsati kammaṭṭhānāni.
Tesu ānāpānaṃ dvattiṃsākāraṃ navasivathikāti ekādasa appanākammaṭṭhānāni honti.
Dīghabhāṇakamahāsīvatthero pana "navasivathikā ādīnavānupassanāvasena vuttā"ti āha.
Tasmā tassa matena dveyeva appanākammaṭṭhānāni, sesāni upacārakammaṭṭhānāni.
Kiṃ panetesu sabbesu abhiniveso jāyatīti?
Na jāyati.
Iriyāpathasampajaññanīvaraṇabojjhaṅgesu hi abhiniveso na jāyati, sesesu jāyatīti.
Mahāsīvatthero panāha "etesupi abhiniveso jāyati.
Ayañhi 'atthi nu kho me cattāro iriyāpathā udāhu natthi, atthi nu kho me catusampajaññaṃ udāhu natthi, atthi nu kho me pañcanīvaraṇā udāhu natthi, atthi nu kho me sattabojjhaṅgā udāhu natthī'ti evaṃ pariggaṇhāti.
Tasmā sabbattha abhiniveso jāyatī"ti.
Yo hi koci, bhikkhaveti yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu vā bhikkhunī vā upāsako vā upāsikā vā.
Evaṃ bhāveyyātiādito paṭṭhāya vuttena bhāvanānukkamena bhāveyya.
Pāṭikaṅkhanti paṭikaṅkhitabbaṃ icchitabbaṃ avassaṃbhāvīti attho.
Aññāti arahattaṃ.
Sati vā upādiseseti upādānasese vā sati aparikkhīṇe.
Anāgāmitāti anāgāmibhāvo.
Evaṃ sattannaṃ vassānaṃ vasena sāsanassa niyyānikabhāvaṃ dassetvā puna tato appatarepi kāle dassento tiṭṭhantu, bhikkhavetiādimāha.
Sabbampi cetaṃ majjhimassa veneyyapuggalassa vasena vuttaṃ, tikkhapaññaṃ pana sandhāya "pātova anusiṭṭho sāyaṃ visesaṃ adhigamissati, sāyaṃ anusiṭṭho pāto visesaṃ adhigamissatī"ti vuttaṃ.
Iti bhagavā "evaṃ niyyānikaṃ, bhikkhave, mama sāsana"nti dassetvā ekavīsatiyāpi ṭhānesu arahattanikūṭena desitaṃ desanaṃ niyyātento "ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo - pe - iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta"nti āha.
Sesaṃ uttānatthamevāti.
Desanāpariyosāne pana tiṃsa bhikkhusahassāni arahatte patiṭṭhahiṃsūti. По окончании наставления тридцать тысяч монахов укрепились в архатстве.
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
<< Назад ДН 22 комментарий