| пали | Комментарии |
|
67.Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā nandako sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
|
|
|
Atha kho sāḷho ca migāranattā sāṇo ca sekhuniyanattā [rohaṇo ca pekhuṇiyanattā (sī. syā. kaṃ. pī.)] yenāyasmā nandako tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ nandakaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
|
|
|
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sāḷhaṃ migāranattāraṃ āyasmā nandako etadavoca –
|
|
|
"Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
|
|
|
Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha 'ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantī'ti, atha tumhe sāḷhā pajaheyyātha.
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi lobho"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Abhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Luddho kho ayaṃ, sāḷhā, abhijjhālu pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi doso"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Byāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Duṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, byāpannacitto pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi moho"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Avijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Mūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, avijjāgato pāṇampi hanati, adinnampi ādiyati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati, parampi tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā"ti?
|
|
|
"Akusalā, bhante".
|
|
|
"Sāvajjā vā anavajjā vā"ti?
|
|
|
"Sāvajjā, bhante".
|
|
|
"Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā"ti?
|
|
|
"Viññugarahitā, bhante".
|
|
|
"Samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattanti, no vā?
|
|
|
Kathaṃ vā ettha hotī"ti?
|
|
|
"Samattā, bhante, samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti.
|
|
|
Evaṃ no ettha hotī"ti.
|
|
|
"Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – 'etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
|
|
|
Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā akusalā, ime dhammā sāvajjā, ime dhammā viññugarahitā, ime dhammā samattā samādinnā ahitāya dukkhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, pajaheyyāthā'ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
|
|
|
"Etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
|
|
|
Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – 'ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantī'ti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyātha.
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi alobho"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Anabhijjhāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Aluddho kho ayaṃ, sāḷhā, anabhijjhālu neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi adoso"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Abyāpādoti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Aduṭṭho kho ayaṃ, sāḷhā, abyāpannacitto neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, atthi amoho"ti?
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Vijjāti kho ahaṃ, sāḷhā, etamatthaṃ vadāmi.
|
|
|
Amūḷho kho ayaṃ, sāḷhā, vijjāgato neva pāṇaṃ hanati, na adinnaṃ ādiyati, na paradāraṃ gacchati, na musā bhaṇati, parampi na tathattāya samādapeti, yaṃ sa hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāyā"ti.
|
|
|
"Evaṃ, bhante".
|
|
|
"Taṃ kiṃ maññatha, sāḷhā, ime dhammā kusalā vā akusalā vā"ti?
|
|
|
"Kusalā, bhante".
|
|
|
"Sāvajjā vā anavajjā vā"ti?
|
|
|
"Anavajjā, bhante".
|
|
|
"Viññugarahitā vā viññuppasatthā vā"ti?
|
|
|
"Viññuppasatthā, bhante".
|
|
|
"Samattā samādinnā hitāya sukhāya saṃvattanti, no vā?
|
|
|
Kathaṃ vā ettha hotī"ti?
|
|
|
"Samattā, bhante, samādinnā hitāya sukhāya saṃvattantīti.
|
|
|
Evaṃ no ettha hotī"ti.
|
|
|
"Iti kho, sāḷhā, yaṃ taṃ avocumhā – 'etha tumhe, sāḷhā, mā anussavena, mā paramparāya, mā itikirāya, mā piṭakasampadānena, mā takkahetu, mā nayahetu, mā ākāraparivitakkena, mā diṭṭhinijjhānakkhantiyā, mā bhabbarūpatāya, mā samaṇo no garūti.
|
|
|
Yadā tumhe, sāḷhā, attanāva jāneyyātha – ime dhammā kusalā, ime dhammā anavajjā, ime dhammā viññuppasatthā, ime dhammā samattā samādinnā dīgharattaṃ hitāya sukhāya saṃvattantīti, atha tumhe, sāḷhā, upasampajja vihareyyāthā'ti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ.
|
|
|
"Sa kho so, sāḷhā, ariyasāvako evaṃ vigatābhijjho vigatabyāpādo asammūḷho sampajāno patissato mettāsahagatena cetasā - pe - karuṇā - pe - muditā - pe - upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati.
|
|
|
So evaṃ pajānāti – 'atthi idaṃ, atthi hīnaṃ, atthi paṇītaṃ, atthi imassa saññāgatassa uttari [uttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] nissaraṇa'nti.
|
|
|
Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti.
|
|
|
'Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā'ti pajānāti.
|
|
|
"So evaṃ pajānāti – 'ahu pubbe lobho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusalaṃ; ahu pubbe doso - pe - ahu pubbe moho, tadahu akusalaṃ, so etarahi natthi, iccetaṃ kusala'nti.
|
|
|
So diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatī"ti.
|
|
|
Chaṭṭhaṃ.
|
|